1. Những loại hàng hóa phù hợp vận chuyển bằng đường sắt
Vận tải đường sắt là phương thức hiệu quả cho những loại hàng hóa có khối lượng lớn, cần vận chuyển đường dài, ổn định, không yêu cầu thời gian giao nhanh như đường hàng không, nhưng vẫn tiết kiệm hơn so với đường bộ. Cụ thể, những loại hàng hóa phù hợp với vận tải đường sắt bao gồm:
a. Hàng hóa nặng, cồng kềnh
-
Thép cuộn, thép tấm, sắt xây dựng
-
Xi măng, clinker
-
Phân bón công nghiệp
-
Than đá, quặng kim loại
Các mặt hàng này có trọng lượng lớn, khó bốc xếp thủ công, phù hợp với toa xe chở hàng khối lượng cao của đường sắt.
b. Hàng nông sản và thực phẩm khô
-
Gạo, ngô, đậu nành
-
Cà phê, hạt điều, tiêu, cao su
-
Thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu chế biến thực phẩm
Đường sắt đảm bảo được thời gian giao ổn định, chi phí vận chuyển thấp, và phù hợp với đặc tính hàng khô, ít hư hỏng.
c. Container hàng xuất nhập khẩu
Nhiều cảng cạn (ICD) và trung tâm logistic nay đã kết nối với đường sắt để vận chuyển container chứa hàng điện tử, linh kiện, hàng dệt may, giày dép… từ các khu công nghiệp đến cảng biển (Cát Lái, Hải Phòng, Đà Nẵng) hoặc ngược lại.
d. Nguyên vật liệu công nghiệp
-
Gỗ nguyên liệu
-
Cao su tấm
-
Hóa chất không nguy hiểm
Những mặt hàng này thường được nhập khẩu từ Trung Quốc qua ga Đồng Đăng – Lạng Sơn, sau đó đi tàu hàng nội địa theo tuyến Bắc – Nam.
e. Một số loại hàng đông lạnh có hỗ trợ container lạnh
Mặc dù chưa phổ biến, nhưng thủy hải sản cấp đông hoặc trái cây lạnh có thể được vận chuyển bằng đường sắt nếu được đặt trong container lạnh chuyên dụng (reefer container) – đặc biệt là trong tuyến dài từ Nam ra Bắc.
2. Tỉ trọng vận tải đường sắt trong logistic Việt Nam
Theo số liệu từ Bộ Giao thông Vận tải và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), vận tải đường sắt chiếm tỉ trọng còn khá nhỏ trong cơ cấu vận tải hàng hóa quốc gia, cụ thể:
a. Về khối lượng vận chuyển
-
Năm 2023, đường sắt chỉ chiếm khoảng 0,24% tổng sản lượng hàng hóa vận chuyển của cả nước.
-
Tuy nhiên, tính theo tấn-km vận chuyển (tức là khối lượng hàng hóa nhân với quãng đường), tỉ trọng của đường sắt là 1,33% – cao hơn so với con số 0,24%, cho thấy đường sắt thường vận chuyển đường dài, khối lượng lớn.
b. So sánh với các loại hình khác
-
Đường bộ vẫn chiếm ưu thế vượt trội: khoảng 77-80% tổng khối lượng vận tải nội địa.
-
Đường thủy nội địa: khoảng 18-20%.
-
Hàng không và đường sắt chỉ chiếm phần nhỏ (<2%).
c. Xu hướng tăng trưởng
-
Mặc dù quy mô còn khiêm tốn, nhưng vận tải đường sắt có xu hướng tăng trong các lĩnh vực như:
-
Vận chuyển container nội địa Bắc – Nam.
-
Kết nối logistic từ Trung Quốc vào Việt Nam qua đường sắt liên vận quốc tế.
-
Vận chuyển hàng hóa cho các dự án năng lượng, công nghiệp nặng từ Bắc vào Nam.
-
3. Những yếu tố cản trở sự phát triển của vận tải hàng hóa bằng đường sắt
-
Hạ tầng lạc hậu: Chưa có nhiều bãi hàng, ga chuyên biệt cho hàng hóa, thiếu container lạnh.
-
Khổ ray nhỏ (1.000 mm): Hạn chế tốc độ và khả năng vận chuyển container chuẩn quốc tế (khổ 1.435 mm).
-
Chưa tích hợp chuỗi logistic: Ít điểm kết nối với kho bãi, cảng, đường bộ nên thiếu sự linh hoạt.
-
Thị phần bị cạnh tranh mạnh: Đường bộ nhanh hơn và linh hoạt hơn trong chặng ngắn, chiếm thị phần lớn.
4. Triển vọng và giải pháp nâng cao vai trò đường sắt trong logistic
Để phát huy hiệu quả vận tải đường sắt, đóng góp lớn hơn trong hệ thống logistic quốc gia, cần:
-
Đầu tư nâng cấp hạ tầng: Đặc biệt là mở rộng bãi hàng, đầu tư toa xe hiện đại, nâng cấp khổ ray chuẩn.
-
Xây dựng trung tâm logistic gắn liền với đường sắt: Như các ICD, cảng cạn tại ga Giáp Bát, Sóng Thần, Đà Nẵng…
-
Tăng cường vận tải container: Kết nối đường sắt với cảng biển giúp giảm chi phí logistics.
-
Đẩy mạnh vận chuyển xuyên biên giới bằng đường sắt: Hợp tác với Trung Quốc, Lào, Campuchia về vận tải liên vận.
Kết luận
Dù chiếm tỉ trọng còn nhỏ trong vận tải hàng hóa, nhưng đường sắt có tiềm năng lớn trong việc vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn, đường dài, tiết kiệm chi phí và giảm tải cho đường bộ. Nếu được đầu tư đúng mức và tích hợp tốt vào chuỗi logistic hiện đại, vận tải đường sắt có thể đóng vai trò chiến lược trong việc nâng cao hiệu quả và giảm chi phí logistic quốc gia.
Công ty Triệu Vũ chuyên cung cấp các sản phẩm Seal niêm phong phục vụ vận tải hàng hóa, đa dạng mẫu mã và chức năng: seal nhựa, seal cáp rút container, seal thép container, seal cáp hộp container, seal cối container đạt chuẩn CO CQ, ISO 17712 & đầy đủ mã vạch, QR tiêu chuẩn quốc tế. Các sản phẩm của Triệu Vũ được rất nhiều doanh nghiệp trong ngành vận tải, logistic tin dùng. Với đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, giàu kinh nghiệm, Triệu Vũ tự tin sẽ chinh phục khách hàng gần xa bằng chất lượng sản phẩm và dịch vụ tuyệt vời nhất.
Liên hệ Hotline: 08.324.6789 hoặc inbox fanpage TrieuVu Company để được tư vấn và báo giá nhanh nhất!
>> Những điều bạn chưa biết về tuyến đường sắt Bắc – Nam của Việt Nam