Trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu vốn đã phức tạp, biến động chính trị ở những quốc gia sản xuất dầu lớn như Venezuela và Iran đang tạo ra sóng gió mạnh mẽ trên thị trường dầu mỏ. Những diễn biến này không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng dầu thô mà còn tác động tới giá xăng dầu – nhiên liệu tiêu dùng – trên toàn thế giới trong năm 2026.
Bài viết dưới đây Thiết bị Triệu Vũ sẽ giúp bạn hiểu rõ:
-
Vì sao chính trị Venezuela và Iran lại quan trọng với nguồn cung dầu mỏ.
-
Các kịch bản sản lượng dầu do bất ổn chính trị gây ra.
-
Dự báo giá nhiên liệu 2026 dưới góc nhìn kinh tế – logistic.
1. Tầm quan trọng của Venezuela và Iran trong thị trường dầu mỏ
1.1 Venezuela – trữ lượng lớn nhưng sản lượng thấp
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới, với khoảng 303 tỷ thùng – vượt qua cả Saudi Arabia. Tuy nhiên sản lượng thực tế lại rất thấp do:
-
Hạ tầng dầu khí đã xuống cấp.
-
Thiếu đầu tư sau nhiều năm bất ổn kinh tế.
-
Các biện pháp trừng phạt quốc tế cản trở xuất khẩu.
Mặc dù trữ lượng lớn, hiện nước này chỉ chiếm khoảng 1% nguồn cung dầu toàn cầu, thấp hơn rất nhiều so với Mỹ, Nga hay Saudi Arabia. Điều này khiến biến động chính trị trong nước có thể gây bất ổn nguồn cung nhưng lại không đủ để đột ngột làm khan hiếm dầu toàn cầu.
1.2 Iran – sản lượng ổn định nhưng căng thẳng địa chính trị gia tăng
Iran cũng là một trong những nước xuất khẩu dầu lớn, với sản lượng gần 3 triệu thùng/ngày và xuất khẩu trung bình khoảng 2 triệu thùng/ngày bất chấp những hạn chế do lệnh trừng phạt.
Tuy nhiên sự bất ổn chính trị nội bộ và căng thẳng với các cường quốc, cùng nguy cơ gián đoạn tuyến vận tải dầu thô như eo biển Hormuz – cửa ngõ vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu – đang là điểm lo ngại lớn.
2. Biến động chính trị Venezuela và tác động tới sản lượng dầu
2.1 Diễn biến chính trị mới nhất tại Venezuela
Vào đầu năm 2026, Venezuela chứng kiến một trong những biến cố chính trị lớn nhất gần đây – cuộc can thiệp dẫn đến bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro. Sự kiện này đã tạo ra phản ứng mạnh mẽ trên thị trường năng lượng hơn cả thời gian dài biến động trước đây, bởi đây là dấu hiệu cho thấy quyền kiểm soát ngành dầu quốc doanh có thể chuyển dịch.
Tuy nhiên, sự ảnh hưởng ngay lập tức tới sản lượng lại đang được các nhà phân tích nhận định là “tác động hạn chế” trong ngắn hạn vì:
-
Sản lượng xuất khẩu hiện tại vốn đã bị hạn chế bởi lệnh trừng phạt và cơ sở hạ tầng yếu kém.
-
Việc thay đổi chính quyền không đồng nghĩa với sản lượng sẽ lập tức phục hồi.
Một số chuyên gia dự báo rằng, nếu có chuyển biến chính trị ổn định và thu hút đầu tư, sản lượng dầu Venezuela có thể tăng lên 1,3–1,4 triệu thùng/ngày trong vài năm tới và tới 2,5 triệu thùng/ngày trong một thập kỷ tới – nhưng đây là kịch bản dài hạn hơn là ngắn hạn.
2.2 Việc sụt giảm xuất khẩu ảnh hưởng đến thị trường như thế nào
Mặc dù thị phần của Venezuela trong tổng sản lượng toàn cầu nhỏ, những gián đoạn có thể:
-
Tăng tâm lý lo ngại về an ninh nguồn cung.
-
Gây dao động trong ngắn hạn đối với giá dầu và xăng dầu, nhất là khi thị trường đang rất nhạy cảm với rủi ro địa chính trị.
Thực tế thị trường dầu thế giới trong tháng 1/2026 đã chứng kiến giá Brent và WTI dao động bởi lo ngại về vụ việc Venezuela và sự bất ổn tại Iran.
3. Căng thẳng Iran và rủi ro gián đoạn dầu mỏ
3.1 Iran đối mặt với bất ổn nội bộ
Iran đang đối mặt với các làn sóng biểu tình và bất ổn xã hội lớn, tạo ra áp lực không nhỏ lên thị trường nội địa và tâm lý đầu tư. Điều này khiến một số người mua dầu thận trọng hơn với hàng xuất khẩu từ Iran.
Trong khi đó, các lệnh trừng phạt của Mỹ và chiến lược hạn chế vận tải dầu bị cáo buộc là khiến Iran khó mở rộng xuất khẩu hơn nữa.
3.2 Nguy cơ đối với tuyến Hormuz
Căng thẳng khu vực, đặc biệt nếu leo thang, có thể tác động tới tuyến vận tải chiến lược – eo biển Hormuz, nơi gần 30% dầu thế giới đi qua mỗi ngày. Nguy cơ gián đoạn ở đây có thể gây cú sốc lớn cho giá dầu toàn cầu nếu tình hình xấu đi.
4. Sản lượng dầu dự báo năm 2026
4.1 Dự báo nguồn cung và nhu cầu toàn cầu
Các tổ chức quốc tế và ngân hàng đầu tư đã đưa ra dự báo về sản lượng và giá dầu trong năm 2026:
-
Goldman Sachs dự báo giá Brent trung bình khoảng 56 USD/thùng và WTI khoảng 52 USD/thùng năm 2026, dù các rủi ro địa chính trị như Venezuela và Iran có thể tạo dao động giá.
-
Trong khi đó, IEA và EIA cho rằng thị trường năm 2026 có xu hướng dư cung 1,5–2 triệu thùng/ngày, với nhu cầu tăng nhẹ nhưng nguồn cung cũng đang mạnh mẽ từ Mỹ và các nước khác.
Điều này cho thấy: dù biến động chính trị, giá dầu trong năm 2026 có thể giữ ở mức ổn định đến trung bình thấp hơn giai đoạn trước, nếu nguồn cung không bị gián đoạn quá lớn.
4.2 Sự phục hồi sản lượng dài hạn của Venezuela
Nếu Venezuela ổn định chính trị và thu hút được vốn đầu tư vào ngành dầu, sản lượng có thể tăng và tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường trong những năm sau 2026. Tuy nhiên, điều này không phải là kịch bản ngay lập tức mà sẽ cần nhiều năm và đầu tư đáng kể để khôi phục hệ thống dầu khí.
5. Dự báo giá nhiên liệu 2026
Giá dầu thô là yếu tố chính quyết định giá xăng dầu – nhiên liệu bán lẻ – tại các thị trường toàn cầu và trong nước. Với bối cảnh hiện tại:
5.1 Xu hướng giá trong ngắn hạn
-
Giá dầu có thể biến động quanh mức 50–60 USD/thùng trong phần lớn 2026 do thặng dư cung hiện tại và chính sách sản lượng OPEC+ thận trọng.
-
Những biến động chính trị, nếu không làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung, sẽ tạo ra dao động ngắn hạn thay vì cú sốc kéo dài.
Nếu nguồn cung từ Iran hoặc Venezuela bị cắt giảm đột ngột hơn, giá xăng dầu tại nhiều nước sẽ phản ứng nhanh hơn do chi phí đầu vào lớn hơn.
5.2 Xu hướng giá dài hạn
Trong dài hạn hơn, nếu:
-
Venezuela ổn định và tăng sản lượng.
-
Nhu cầu toàn cầu tiếp tục tăng nhẹ.
-
Nguồn cung từ Mỹ và các nước ngoài OPEC vẫn dồi dào.
Thì giá dầu và xăng dầu có thể duy trì ở mức trung bình đến thấp hơn lịch sử gần đây, và có thể tăng khi nhu cầu vượt cung, đặc biệt sau 2026–2027.
6. Tác động đến chuỗi cung ứng và logistic
Biến động giá nhiên liệu ảnh hưởng mạnh đến logistic vì dầu thô và xăng dầu là đầu vào cơ bản của vận tải:
-
Giá xăng dầu tăng → chi phí vận tải tăng
-
Giá xăng dầu ổn định hoặc giảm → giảm chi phí logistic
Điều này tác động tới chi phí hàng hóa, giá thành sản xuất và lạm phát tiêu dùng.
Kết luận
Biến động chính trị ở Venezuela và Iran không chỉ là câu chuyện nội bộ mà có tác động lớn tới thị trường dầu mỏ toàn cầu. Trong ngắn hạn, do thị trường dư cung và sản lượng suy giảm của hai quốc gia này, giá dầu sẽ dễ dao động nhưng khó đạt mức sốc lớn nếu không có gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng. Trong dài hạn, bất kỳ sự phục hồi sản lượng hay thay đổi chính trị nào cũng có thể tái định hình nguồn cung toàn cầu, tác động mạnh đến giá nhiên liệu 2026 và các năm tiếp theo.
>> Tại sao Venezuela có diện tích nhỏ bé lại nắm giữ trữ lượng dầu lớn?